ಹುಣಸೇಕಟ್ಟೆಯ ಹೂವಿನ ಬದುಕು

    -

 -ಗಣದಾಳು ಶ್ರೀಕಂಠ

    ಸೌಜನ್ಯ: ಪ್ರಜಾವಾಣಿ 

 

    ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹೂವು ಬೆಳೆಯುವ ಏಕೈಕ ಗ್ರಾಮ. ಪರಿಶಿಷ್ಟರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ೬೦೦ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೫೫೦ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ಜಮೀನಿದೆ. ಜಮೀನು ಹೊಂದಿರುವರೆಲ್ಲರೂ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦ ಗುಂಟೆಯಿಂದ ೧ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೂವಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಡಿಮೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೂವು ಬೆಳೆಯುವವರದ್ದೇ ಸಿಂಹಪಾಲು.

ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಲ್ಲಿ ೪೦೦ ಮಂದಿ ೨೨ ರಿಂದ ೪೦ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿಯಿಂದ, ಗರಿಷ್ಠ ಬಿಎ ವರೆಗೆ ಓದಿದವರಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೇನೇ ಇದ್ದರೂ ಗದ್ದೆಗಿಳಿದು ಕೈ-ಮೈ ಕೆಸರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಊರಿಗೆ ಬರುವ ಸೊಸೆಯಂದಿರೂ ಇದರಿಂದ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಅನಿವಾರ್ಯವೋ, ಅವಕಾಶಗಳಿಲ್ಲದೆಯೋ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಯುವಕರು ದುಡಿಮೆಗಾಗಿ ಸಮೀಪದ ನಗರಕ್ಕಾಗಲಿ, ದೂರದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗಾಗಲಿ ಹೋಗದೇ, ಹೂವಿನ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ೨ ರಿಂದ ೩ ಲಕ್ಷ ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ !

ಹೂವಿನ ಕೃಷಿ ಹೀಗೆ ಬಂತು
ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ. ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದಾಸರ ಬೋರಜ್ಜ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವಾಸವಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೊದಲು ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವನ್ನು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಡಿ ಬಿಡಿ ಹೂವನ್ನು ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆ.ಜಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ಅಜ್ಜ’ನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಹೂವಿನ ಉದ್ಯಮ ಈಗ ಯುವಕರ ಶ್ರಮ, ದುಡಿಮೆ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಅಂದು ಒಂದು ಪಟ್ಟೆ, ಗುಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದೋ ಎರಡೋ ತಳಿಯ ಹೂವುಗಳು, ಇಂದು ಒಂದು ಎಕರೆವರೆಗೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಹತ್ತಾರು ತಳಿಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಎಲ್ಲರೂ ‘ಹೂವಿನ’ ಯಜಮಾನರು:
ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರೂ ಹೂವಿನ ತೋಟದ ಮಾಲೀಕರು. ಸೇವಂತಿಗೆಯ ಚಾಂದಿನಿ, ಬೆಳ್ಳಟ್ಟಿ, ಪಚ್ಚೆ, ಕುಪ್ಪಂ, ಕರ್ನೂಲ್, ಬಟನ್ ರೋಸ್, ದುಂಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ೧೦೦ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಕನಕಾಂಬರ ಹೂವಿನ ತೋಟವಿದೆ.

ಈ ಹೂದೋಟದಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ನೆರಳಿಗಾಗಿ ಚೊಗಚೆ (ಅಗಸೆ, ತೊಗಜೆ) ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಈ ಮರಗಳು ಹೂವಿಗೆ ನೆರಳಾಗುತ್ತವೆ. ವೀಳ್ಯೆದೆಲೆಗೆ ಬಳ್ಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಎಲೆ ಉದುರಿಸಿ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮರಗಳನ್ನು ಸವರಿದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಸುತ್ತೇವೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮುಕ್ಕಾಲು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ.

ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಎಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಬರಗಾಲ ಬಂದು, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಖಾಲಿಯಾದಾಗ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ತೋಟಗಳಿಂದ ನೀರು ಖರೀದಿಸಿ ಹೂವಿನ ಕೃಷಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ‘ಸಾಲ ಮಾಡಿಯಾದರೂ ತುಪ್ಪ ತಿನ್ನು’ ಎನ್ನವಂತೆ, ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಹೂವಿನ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ದುಡಿಯುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ಹುಣಸೆ ಕಟ್ಟೆಯ ಹೂವಾಡಿಗರದ್ದು !

ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ದುಡಿಮೆ
ಸೇವಂತಿಗೆ 8 ತಿಂಗಳ ಬೆಳೆ. ಕನಕಾಂಬರ ಕೂಡ ವರ್ಷದ ಬೆಳೆ. ಸೇವಂತಿಗೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಕನಕಾಂಬರ ಒಂದು ಸಾರಿ ನೆಟ್ಟರೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಹೂವು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 100 ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಕನಕಾಂಬರದ ಹೂವಿನ ಬೆಳೆ ಇದೆ.

ಎಕರೆ ಹೂವಿನ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕೈದು ತಳಿಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬ, ಸೀಸನ್, ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹತ್ತು - ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವದಿಂದ ಬಂದ ಕಲೆ. ’ಯುಗಾದಿಯ ಎಡ ಬಲದಾಗೆ ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡ್ತೀವಿ. ಅದು ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಇದು ಒಂದು ಜಾತಿ ಹೂವು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದೆರಡು ಜಾತಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡ್ತೀವಿ. ಒಂದು ಹೂವು ಕೊಯ್ಲು ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದೊಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತಳಿಯ ಹೂವು ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧ. ಹಾಗಾಗಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹೂವು ಕೊಯ್ಲು ನಿರಂತರ. ಇದರಿಂದ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಕೆಲಸ’ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿಯ ಅನುಭವಿ ರೈತ ಕಾಂತರಾಜು.

ಈಗ ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಟ್ಟಿ ತಳಿ ಸೇವಂತಿಗೆ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಯುಗಾದಿಗೆ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಬಾಗ ಈ ಹೂವಿನ ತಳಿ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ನಾಲ್ಕೈದು ತಳಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಒಂದು ತಳಿ ಸೋತರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ತಳಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಊರಿನ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿಕರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ.

ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲ!
ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಮ ಈ ಊರಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯೇನಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಜಿ ಕನಕಾಂಬರ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 100 ರೂಪಾಯಿಯನ್ನೂ ಕರುಣಿಸಿದೆ. ಹೂವಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಇಡೀ ಹೂವಿನ ಅಂಗಳವೇ ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಂದು ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಮ ಎಂದೂ ನಷ್ಟ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆದಾಯವೂ ಇದೆ, ರಿಸ್ಕ್ ಕೂಡ ಇದೆ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಎಷ್ಟು ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ.

‘ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿದರೆ 25 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಕೂಲಿಗೆ, 10 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. 1,000 ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಬಂದರೆ, ೫೦೦ ರೂ ಖರ್ಚು. ಉಳಿದ್ದು ಲಾಭ. ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಹೂವು ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ವೇಳೆ  10ರಿಂದ 15 ಕ್ವಿಂಟಲ್ ಹೂವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪೂರೈಸಿದ್ದರು. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ 10 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಹೂವಿನ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನೀರು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ 2-3 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಬಹುದು’ - ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿಕರು.

ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿಯೂ ಸಾಟಿಯಾಗಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹೂವಾಡಿಗರು. ಒಂದು ಎಕರೆ ಅಡಿಕೆ ಕೃಷಿಯಿಂದ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗಿ, ಗೊಬ್ಬರ, ಔಷಧ ಪೂರೈಕೆಯಾದರೆ ಈ ಹೂವಿನ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೀಸನ್‌ಗೆ ಕಾಲು ಎಕರೆಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ದುಡಿಯುತ್ತೇವೆ. ಗ್ರಾಮದ ರಘು ಎಂಬುವವರು ಕಾಲು ಎಕರೆ ಬೆಳ್ಳಟ್ಟಿ ತಳಿ ಬೆಳೆದು, ಖರ್ಚು ತೆಗೆದು 3 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ ಗೋವಿಂದಸ್ವಾಮಿ.

‘ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿಯನ್ನು ದುರಾಸೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮದು ನಾಲ್ವರ ಕುಟುಂಬ. ಕಾಲು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಮಹಂತೇಶ, ಗೋವಿಂದಸ್ವಾಮಿ, ರಘು ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಲು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 10–12 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ. ಇದೆಲ್ಲ ಅಪ್ಪಂದಿರು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಪಾಠ’ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಕಾಂತರಾಜು.

ಮಹಿಳೆಯರು, ಆಟೋದವರಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗ
ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆ ಯುವಕರ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿ ಕೇವಲ ರೈತರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಗ್ರಾಮದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ, ಆಟೋ ಓಡಿಸುವವರಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದೆ. ಹೂವು ಬಿಡಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಮಾಲೆಯಾಗಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ, ಗೋನೂರು ಸುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

‘ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಹೂವಿನ ಕೊಯ್ಲು ಶುರು. ಕೂಲಿ ಆಳು, ಮನೆ ಮಂದಿ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಹೂ ಬಿಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಕೂಲಿ ಆಳು 1 ಕೆ.ಜಿ ಹೂವು ಬಿಡಿಸಿದರೆ 100 ರೂ. ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರೆ 100 ರೂ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೭ ರಿಂದ ೧೧ ಗಂಟೆವರೆಗೆ ೧ ಕೆ.ಜಿ ಹೂವು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಕಾಂತರಾಜು.

ಕೊಯ್ಲಾದ ಹೂವನ್ನು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ’ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿಸಿ’ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು, ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವೂ ಲಭ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಹೂವು ಬೆಳೆಗಾರರ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನೂರಾರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಊರಿನಲ್ಲೇ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಉದ್ಯೋಗ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೂರಹಿತ ಪುರುಷರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ಈ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗ.

ಮಾಲೆ ಕಟ್ಟಿದ ಹೂವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲು ಊರಿನಲ್ಲಿ 11 ಲಗೇಜ್ ಆಟೋಗಳಿವೆ. ಊರಿನ ಯುವಕರೇ ಆಟೊದ ಮಾಲೀಕರು. ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 300ಮಂದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೂವು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಸಾರಿ ದುರ್ಗದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ೩೫ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 15 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಬಸ್‌ಚಾರ್ಜ್. ಹೀಗಾಗಿ ಆಟೊದವರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ, ಆದಾಯ - ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಕಾಂತರಾಜು.

ಬೇಡಿಕೆಯ ಗುಟ್ಟು
ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆಯ ಹೂವು ಬೆಳಗಾವಿ, ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ, ಬಿಜಾಪುರ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮೈಸೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯ- ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕೊಯ್ಲಾದ ಹೂವು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಈ ಊರಿನ ಹೂವಿಗೆ ತಾಳಿಕೆ ಗುಣ ಹೆಚ್ಚು. ಹಾಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು. ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದು ಹೂವು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ನೀರು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಿ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.  ಒಂದೊಂದು ತೋಟದವರು 10ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ಕೊರೆಸಿದ್ದರು. ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಸುರಿದಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬರ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳು ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಇಡೀ ಹೂವಿನ ಬಯಲೇ ಬರಿದಾಗಿತ್ತು.

ಅಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೈತನಿಗೆ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಇಂಚು ನೀರು ಸಿಕ್ಕರೆ ನಾಲ್ಕು ರೈತರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಘೋಷಿತ ಸಹಕಾರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ರೈತರು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ಹೂವಿನ ಕೃಷಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೂವಿಗಾಗಿ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುವಂತಹವು.

ಊರೂ ಮಾದರಿ, ಯುವಕರೂ..
ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 7೦೦ ಅಡಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ 2೦೦ ಅಡಿಗೆ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿದೆ. ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಮ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿದೆ. ಹೂವಿನ ಕೃಷಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಯುವಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮದ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಹೂವು ಕಟ್ಟುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಗ್ರಾಮದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದರೂ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಇಲಾಖೆಗಳೂ ಈ ಊರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡದಿರುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸದ ಸಂಗತಿ. 

ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿದೆ ಲಾಭ? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಹುಣಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಯುವಕರ ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಮ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರಿಲ್ಲ, ಯುವಕರಿಗೆ ಲಾಭ ತರುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೋಗು ಹೇಳುವವರಿಗೆ ಇದೇ ಯುವಕರು ಉತ್ತರವಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ: ರಾಜು– 9632 651457 

‘ಹೂವಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ್ದನ್ನು ದಿನಸಿಗೆ ಕೊಡ್ತೀವಿ’
ಪುಷ್ಪಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಹುಣಸೆಕಟ್ಟೆ ಯುವಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಯಕದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ. ಇಂಥ ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲೂ ಊರು ಬಿಡದಿರಲು ಕಾರಣ ಏನು? ನಗರದ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಮಾರು ಹೋಗಲಿಲ್ಲವೇ ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಯುವಕರ ಜೊತೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ.

* ಹೂವೇ ಏಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತೀರಿ ?
೧೦ ವರ್ಷದಿಂದ ಬೆದ್ಲು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ದಿನಿಸಿ ಏನೂ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲ. ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲೇ ಜೀವನ ನಡೆಸೋದರಿಂದ ಹೂವು ಬೆಳೆಯುತ್ತೀವಿ. ಈ ಹೂವಿನ ಬೆಳೆ ಐತಲ್ಲಾ, ಒಂಥರಾ ಮನೆಗೆ ಕರಾವಿನ ಎಮ್ಮೆ ಇದ್ದ ಹಂಗೆ. ದಿನಾ ಹಾಲು ಕೊಡ್ತಾ, ದುಡ್ಡು ಕೊಡಿಸ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಈ ಹೂವು ಕೂಡಾ. ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಜೇಬಿಗೆ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು  ದಿನಾ ದುಡ್ಡು ಕೊಡುವ ಉದ್ಯೋಗ.

* ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬೇಕೆನ್ನುವ ನಿಮ್ಮ ಛಲದ ಹಿಂದಿನ ಗುಟ್ಟು ?
ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿವರೆಗೆ ಕೆಲಸಕೊಟ್ಟು, ಕೈತುಂಬಾ ಹಣಕೊಡುವ ಉದ್ಯೋಗ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಲು, ಮುಕ್ಕಾಲು, ಒಂದು ಎಕರೆ ಪುಷ್ಪ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಸಂಪಾದನೆಯಿದೆ. ಹತ್ತಾರು ಮಂದಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಉದ್ಯೋಗ ಕೊಡ್ತೀವಿ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ನಗರದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೆಲ್ಲ ಯಾಕ್ ಸ್ವಾಮಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಾಗೆ, ಸುಮ್ಮನೆ ಸುತ್ತಾಡೋಕೂ ನಮಗೆ ಪುರುಸೊತ್ತಿಲ್ಲ.

* ಎಲ್ಲ ಜಮೀನಲ್ಲೂ ಹೂವನ್ನೇ ಬೆಳೆದರೆ, ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಏನ್ ಮಾಡ್ತೀರಿ ?
ರಾಗಿ, ಜೋಳ ಬೆಳೆದರೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕಷ್ಟ. ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಕರೆ ಹೂವಿಗೆ ಮೀಸಲು. ಇನ್ನು ಉಳಿದಿದ್ದರಲ್ಲಿ ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ತೊಗರಿ ಹಾಕ್ತೀವಿ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರು ಕೊಟ್ಟು ಪೂರೈಸೋದಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಾ. ಮಳೆ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಬೆಳೆ ಅವು. ಬಂದ್ರೆ ಬಂದ್ವು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಹೂವಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ದುಡ್ಡಿನಲ್ಲಿ, ದಿನಸಿ ಕೊಳ್ತೀವಿ, ಅಷ್ಟೆ.

* ನೀವೇನೋ ಕೃಷಿ ಮಾಡ್ತೀರಿ, ನಿಮ್ಮೂರಿಗೆ ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದವರು...?
ಅವ್ರೂ ದುಡಿತಾರೆ. ನೋಡಿ. ನನ್ನಾಕೆ ಬಿಎ ಓದಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಸಮಕ್ಕೆ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಕಳೆ ತೆಗೀತಾರೆ. ಹೂವು ಬಿಡಿಸ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸ, ಓದು, ವಿದ್ಯೆ ಇವೆಲ್ಲ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲವೇ ?

* ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪರ್ವಾಗಿಲ್ಲಾ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆಯೇ ?
ಅದೇ ನಮಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ. ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗೆ ಹೂವು ಕಳಿಸಿಬಿಡ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮೂವತ್ತು ಮಾರು ಅಳೆಯುವವರು, ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೆ ಇಳಿಸ್ತಾರೆ. ಜಗಳ ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಲಾಸ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಕೆಲವು ರೈತರು ಅವರ ಬಳಿ ಔಷಧ, ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿರ್ತಾರೆ. ಅಂಥವರನ್ನೇ ಜಗಳ ಮಾಡುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಎತ್ತಿ ಕಟ್ತಾರೆ. ಅಂಥ ಸಮಸ್ಯೆ ನಡುವೆಯೂ ಹೋರಾಟ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೇವೆ.

(ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದವರು ಕಾಂತರಾಜು, ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ, ಮಹಂತೇಶ್, ಗೋವಿಂದಸ್ವಾಮಿ)

ನಸಿಪುಡಿ ಮತ್ತು ಚಹಾದ ರಿವಾಯ್ತು

  
  -ಅರುಣ್-ಜೋಳದಕೂಡ್ಲಿಗಿ 

    ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಮೊಹರಂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆಂದು ರಹಮತ್ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಜತೆ ರೋಣ, ಬಿಜಾಪುರ, ಇಂಡಿ ಭಾಗದ ಮೊಹರಂ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲೆಂದು ಮತ್ತು ರಿವಾಯ್ತು ಹಾಡುಗಾರರನ್ನು ಬೇಟಿಮಾಡಲೆಂದು ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದ್ದೆವು. ಹೀಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ನಾವು ಬೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದ ಊರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ದಾರಿ ಮಧ್ಯೆ ನುಸುಳುವ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರನ್ನು ಮಾತಿಗೆಳೆದು, ಆಯಾ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬದ ಬಗ್ಗೆ, ರಿವಾಯ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪರೂಪದ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುವುದುಂಟು, ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಪರಿಚಯ ಆಗುವುದುಂಟು.

ಹೀಗೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಲಬುರ್ಗಾ ತಾಲೂಕಿನ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿ ನೆಲಜೇರಿಯೂ ಒಂದು. ಇದೊಂದು ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ಪಸ್ವಾಮಿಯ ಉರುಸು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಯಲಬುರ್ಗ ರೋಣ ಕುಷ್ಟಗಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಸೀಮೆಯ ಗಾಯಕರು ಸೇರಿ ರಾತ್ರಿ ಪೂರಾ ಹಾಡುವುದಿದೆಯಂತೆ, ಇಂತಹ ಹಾಡಿಕೆ ಪರಂಪರೆಯ ಊರಿದು.

ಈ ಗ್ರಾಮದವರ ಮಾಹಿತಿ ಆಧರಿಸಿ ರಿವಾಯ್ತು ಹಾಡುಗಾರ ಅಂದಾನಪ್ಪನನ್ನು ಬೇಟಿ ಮಾಡಿದೆವು. ಆತ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚೆಯ ಚುಂಗು ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ಸೈಕಲ್ಲು ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಹಿಡಿದು ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ನಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕರು. ತಲೆಗೆ ಸೆಲ್ಲೇವು ಸುತ್ತಿದ ಅಂದಾನಪ್ಪ ಎತ್ತರದ ಮಾಜಿ ಪೈಲ್ವಾನನಂತಹ ಕಟ್ಟುಮಸ್ತಾದ ಆಳು. ಅವರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸಿ ನಮ್ಮ ಕಿರುಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ರಿವಾಯ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಆತನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಂತಸದ ಗೆರೆಗಳು ಮೂಡಿದವು. ಆತ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಮಾತಿನ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಕರೆದೊಯ್ದ.

ಜಂತಿ ಕಂಬದ ಹಳೆಮಾದರಿಯ ಕಟ್ಟುಮಸ್ತಾದ ಮನೆಯದು. ಹೊರಗೆ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತೆವು. ಬಾಗಿಲಿನ ಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳ ಫೋಟೋ ನೆಲ ನೋಡುವಂತೆ ವಾಲಿದ್ದವು. ಪೂಜೆಗೊಳಪಟ್ಟು ವಿಭೂತಿ ಕುಂಕುಮ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ತೀರಿದ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ಫೋಟೋಗಳು ಮನೆ ಕಾವಲಿಗಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡರು. ಕಟ್ಟೆಯ ಆಬದಿ ಈಬದಿ ಕಾಳುಕಡಿಗಳ ಕೊರೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು. ನೋಡು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇಬ್ಬರು ಮೂವರು ಸಹ ಹಾಡುಗಾರರನ್ನು ಅಂದಾನಪ್ಪ ಕಲೆಸಿಬಿಟ್ಟರು.

ಒಂದೆರಡು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಪೈಲ್ವಾನನಂಥಹ ದೊಡ್ಡ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗಡುಸನ್ನು ಮಿದುವು ಮಾಡಿದಂತಹ ಧ್ವನಿ. ಏರು ಇಳಿವಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಿ, ಇಳಿಸಿ ಹಾಡುತ್ತಾ ರಿವಾಯ್ತಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸಿದರು. ರಹಮತ್ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊಗಳಿದಾಗ ಅಂದಾನಪ್ಪ ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆದವನಂತೆ ಒಳಗೊಳಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಟ್ಟುಕೊಂಡರು.

ಹೀಗೆ ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮನೆಯ ಒಳ ಹೋಗಿ, ರಿವಾಯ್ತು ಬರೆದ ನೋಟ್ ಪುಸ್ತಕ ತಂದರು. ಅದು ಅಡುಗೆ ಮನೆ ಹೊಗೆಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಗೋಲ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್ ತರಹದ ಕಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಾಳಿತ್ತು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ `ಯಲ್ಲಪ್ಪ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಪ್ಪ ಹೊಸೂರ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡಿಸಿದವರು’ ಎನ್ನುವ ನೆನೆಕೆಯೂ ಇತ್ತು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ 50 ರಿವಾಯ್ತು ಪದಗಳಿದ್ದವು. ಈ ರಿವಾಯ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಸಿಪುಡಿ ಮತ್ತು ಚಹಾದ ರಿವಾಯ್ತು ನನ್ನ ಗಮನ ಸೆಳೆದವು. ಆಧುನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಹಳ್ಳಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಕೆ ಮಂದಿ ಹೇಗೆ ಕಂಡರು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಅನುಮಾನಗಳು ಎಂಥವು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಈ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.




ನಸಿಪುಡಿ ರಿವಾಯ್ತು:
ನಸಿಪುಡಿ ಬಂದಿತು ನಮ ದೇಶಕ್ಕ| ಕುಸಿಲಿಂದ ಹೋಗುತಾವೋ ನಮ ಮನಿ ರೊಕ್ಕ||
|ಏ| ಬಸವ್ವ ತಿಕ್ಕುತಾಳೋ ನಸಿ ಪುಡಿ ವಳ್ಳೆ ಚೊಕ್ಕ| ಕಾಶವ್ವ ಬೇಡುತಾಳೋ ನನಗೀಟ ಹಾಕ||
ಗಸಗಸ ತಿಕ್ಕಿ ವುಗಿತಾರೋ ನೆಲಕ ||1||

||ಇ|| ಬೇಕಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತಾರಾ ವಲಕಾ| ತಾಸಿಗೆ ವೊಮ್ಮೆ ತಿಕ್ಕುತಾರೋ ಗಿಡ ಬುಡಕ||
|ಏ| ನಸಿಪುಡಿ ಆದೀತೋ ಮದ್ಯಾನಕ್ಕ| ಬ್ಯಾಸರಾಗಿ ನೋಡುತಾರೋ ಹೊಳ್ಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಕಾ||
ತ್ರಾಸಾಗಿ ಬರುತಾರೋ ಮನಿತನಕ ||2||

|ಇ| ವುದ್ರಿ ಕೇಳುತಾರೋ ನಸಿ ವೊಳ್ಳೆ ಖಡಕ| ವುದ್ರಿ ಕೊಡುದಿಲ್ಲೆಂದು ಹೊಡೆದ ಕಪಾಳಕ್ಕ|
|ಏ| ತಲಬು ಮಾಡಬಾರದಂಥ ಹೋದರು ಹಿಂದಕ|
ಅತ್ತಿ ವದಿತಾಳೋ ನಡು ಮುರಿಯೋ ತನಕ ||3||

|ಇ| ಬಿಸಿನೀರು ಕಾಶಿಕೊಂಡು ತೊಳಕೊಂಡೊ ಮನಕ| ಮುಸುಡೀಗೆ ತಿಕ್ಕುತಾರೋ ಪೌಡರ್ ಖಡಕ||
|ಏ| ಹೊಸ ಹೊಸ ಪದ್ದತಿ ಬಿಡರವ್ವ ಖಡಕ| ಖಾಸ ನಾನು ಹೇಳುತೀನಿ ನಿಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕ
ಬೇಸಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ರಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಕ ||4||

|ಇ| ದ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ನೊಡಿಕೊಳ್ಳೊ ಷಾಹೀರ ಮನಕ| ತ್ರಾಸ ಹಿಡಿದು ತೂಗಿ ನೋಡೋ ಅಕ್ಷಾರ ತೂಕ||
|ಏ| ದೇಶದೊಳು ಮಂಗಳೂರ ಇರುವುದ ಖಡಕಾ| ಪಾಸಾಗಿ ಶ್ಯಾಮಲಿಂಗ ಆಗ್ಯಾನೋ ಬೆಳಕ|
ಹೆಸರು ಆಗೈತಿ ನೋಡ್ರಿ ದಿಕ್ಕು ದೇಶಕ್ಕ ||5||


ಈ ರಿವಾಯ್ತು ಹಳ್ಳಿ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ ನಸಿಪುಡಿ ತಲಬು ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಹಳ್ಳಿ ಗಂಡ್ಮಕ್ಳು ಬೀಡಿ ಸೇದುವ ತಲಬಿನಂತೆ ಹೆಣ್ಮ್ಕಳು ನಸಿಪುಡಿ ತಿಕ್ಕುವ ತಲುಬಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಸಿಪುಡಿಯನ್ನು ಹಿರಿಯ ಅಜ್ಜಿಯರು ತಿಕ್ಕಿದರೆ ಅದು ಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರು ಈ ತಲುಬು ಕಲಿತರೆ ಅದು ಅಪರಾದ. ಹಾಗಾಗಿ ಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರು ತಂದೆ ತಾಯಿ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ, ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಗಂಡ, ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ನಸಿಪುಡಿ ತಿಕ್ಕುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ನಸಿಪುಡಿ ತಿಕ್ಕುವ ತಲಬಿನ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒದೆ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಇಂತಹ ನಸಿಪುಡಿ ಆಯಾ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಗೂಡಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನಸಿಪುಡಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಹಣವಿಲ್ಲದಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾಳು ಕಡಿ ಅಂಗಡಿಗೆ ಮಾರಿ ನಸಿಪುಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪುಟಾಣಿ ಡಬ್ಬಿಯೊಂದನ್ನು ನಸಿಪುಡಿ ಡಬ್ಬಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೂದಲು ಕೊಂಡು ಏರುಪಿನ್ನ ಸೂಜಿ ಮಾರಲು ಬರುವ ಜೋಗೇರಲ್ಲಿ ಈ ನಸಿಪುಡಿಯ ಹೊಸ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ನಸಿಪುಡಿ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಚೀಲವನ್ನು ನಸಿಪುಡಿ ಚೀಲ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಸಿಪುಡಿ ತಿಕ್ಕಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕಾರಣ ಕೆಲವರಿಗೆ ನಸಿಪುಡಿ ಮಾರಜ್ಜಿ, ನಸಿಪುಡಿ ಕೆಂಪಮ್ಮ ಎನ್ನುವ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳೂ ಬಂದಿವೆ.
ಘಾಟು ಇರುವ ನಸಿಪುಡಿಯನ್ನು ತಂಬಾಕಿನ ಒಣ ಎಲೆ ಕಾಚು ಮುಂತಾವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಜ್ಜಿಯರು ಚಳಿಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಈ ನಸೆಯನ್ನು ತಿಕ್ಕುವುದಿದೆ. ಕೆಲ ಅಜ್ಜಂದಿರು ಈ ನಸೆಯನ್ನು ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮತ್ತನ್ನು ತರುತ್ತದೆಯೆಂದು, ಮೈಯನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಅನುಭವಿ ಅಜ್ಜಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ನಸಿಪುಡಿ ಜತೆಗೆ ಕಡ್ಡಿಪುಡಿಯೂ ಜೋಡಿಯಾಗಿರುತ್ತೆ. ಈ ಕಡ್ಡಿಪುಡಿ ಅಡಕೆ ಎಲೆ ಜೊತೆ ಹಾಕಿದರೆ, ನಸಿಪುಡಿ ಒಂದನ್ನೆ ತಿಕ್ಕುತ್ತಾರೆ.

ನಸಿಪುಡಿ ತಿಕ್ಕಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಜ್ಜಿಯರ ಹಲ್ಲು ಕರ್ರಗೆ ಕರಿಕಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬಲಗೈಯ ತೋರು ಬೆರಳಿಂದ ಹಲ್ಲು ತಿಕ್ಕುವಂತೆ ನಸಿಪುಡಿಯನ್ನು ತಿಕ್ಕುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ತಿಕ್ಕಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಬೆರಳನ್ನು ಸೀರೆಯ ಸೆರಗಿಗೆ ಒರೆಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಿಮೆಂಟ್ ವರೆಸಿ ಗೋಡೆಯ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಹಲ್ಲಿನ ಸಂದಿಗೊಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಸಿಪುಡಿಯನ್ನು ತಿಕ್ಕಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಾಸಿನವರೆಗೂ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಬಿಗಿ ಹಿಡಿದೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರ ಉಗುಳಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂತವರೊಂದಿಗೆ ನಾವಾಗ ಮಾತಿಗೆ ಕೂತರೆ, ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ನಸಿಪುಡಿಯ ದ್ರವರೂಪದ ಸಿಂಚನವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಅಜ್ಜಿಯರು ಹಲ್ಲು ನೋವಿಗೆ ನಸಿಪುಡಿ ತಿಕ್ಕುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನಸಿಪುಡಿ ತಿಕ್ಕುವ ತಲುಬು ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಈ ಗೀತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ `ಮುಸುಡೀಗೆ ತಿಕ್ಕುತಾರೋ ಪೌಡರ್ ಖಡಕ|| ಹೊಸ ಹೊಸ ಪದ್ದತಿ ಬಿಡರವ್ವ ಖಡಕ|’ ಎನ್ನುವಾಗ ಹೊಸ ಪದ್ದತಿಗಳು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ರಿವಾಯ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಆತಂಕವೂ ಇದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬಗೆಗಿನ ಪುರುಷಪ್ರಧಾನ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಎಳೆಯೂ ಈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಹಾಡು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.`ದ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ನೊಡಿಕೊಳ್ಳೊ ಷಾಹೀರ ಮನಕ| ತ್ರಾಸ ಹಿಡಿದು ತೂಗಿ ನೋಡೋ ಅಕ್ಷಾರ ತೂಕ||ದೇಶದೊಳು ಮಂಗಳೂರ ಇರುವುದ ಖಡಕಾ| ಪಾಸಾಗಿ ಶ್ಯಾಮಲಿಂಗ ಆಗ್ಯಾನೋ ಬೆಳಕ| ಹೆಸರು ಆಗೈತಿ ನೋಡ್ರಿ ದಿಕ್ಕು ದೇಶಕ್ಕ’ ಇಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ನಸಿಪುಡಿ, ಪೌಡರು ಮುಂತಾವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಅದೇ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಭಾಗವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಈ ಹಾಡು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಅದು ಹೆಣ್ಣು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಗಂಡಿನ ಹೆಸರು ಸಹಜವೆಂಬಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆ ಆಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದೆ.
**


ಚಹಾ ರಿವಾಯ್ತು:
ಚಹಾ ಕಾಫಿಯ ಚೌಲಾ| ನಾ ಹೇಳುವೆ ಘಳಿಲಾ ಕೇಳಾರಿ ದೈವೆಲ್ಲಾ||
|ಏ| ಚಹವೆಂಬ ತೊಪ್ಪಾಲಾ| ಚತುರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪೈಲಾ
ಚಹದಷ್ಟು ಮಯರ್ಾದಿ ಯಿಲ್ಲಾ| ಸುಳ್ಳಾ ಮಾಡಬೇಡ್ರಿ ಡೌಲಾ||
ರೊಕ್ಕದ ಮಾಮಲ| ಸರ್ವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ|| 1 ||

ಚಹಕ್ಕೆ ಮೊಸರು ಹಾಲಾ| ಬಡಬಗ್ಗರಿ ಮಾರಿ ಕೊಡುತಾರೋ ಸಾಲ||
|ಏ| ಪಾನ್ ಬೀಡಾ ಮಾರಿದ ಬಾಲಾ ಕಟ್ಟಿಸ್ಯಾನೋ ರಂಗ ಮಾಲಾ|
ಸಿಗರೇಟ ಸೈಕಲ್ಲ ಮಾರುವ ಭೂಪಾಲ||
ಚಹಾ ಮಾಲಾ ಕನಸಲ್ಲಿ ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ|| ಸವುಕಾರ ಸದರ್ಾರರೆಲ್ಲಾ|| 2||

|ಇ| ಚಹಾದ್ದು ಎಂಥದ್ದು ಲೀಲಾ| ಒಂದು ಬಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ್ರಿಸುವರು ಖುಷರ್ಿದ್ ಮೇಲಾ ||
|ಏ| ಸೈರ್ ಬರುವುದು ಅಕ್ಸಾಲ| ಕೆಡದಿಲ್ಲೋ ಬಿಲ್ ಖುಲ್ಲಾ||
ಮದುವಿ ಮುಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾ| ಚಹಾ ಕುಡುದು ಮಾತಾಡುವರಲ್ಲಾ|
ಹೇಳಿ ತುಪ್ಪಾದ ಮೇಲ ಯಾರಾಸೆ ಇಲ್ಲಾ|| ಬಿಡೊದಿಲ್ಲ ಅನ್ನ ಹಾಲ ||3||

|ಇ| ಚಹಾದಿಂದ ಮನಿ ಹೊಲ ಹೋಗುವವೆಂಬೋ| ನಾಲಿಗೆಗ ಚುಚ್ಚರಿ ಮುಳ್ಳ||
|ಏ| ಚಹಾ ಕುಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಘಳಿಲಾ| ಚಹಾ ಕುಡಿದರೆ ಮನಸಾಗುವುದು ಚಂಚಲಾ|
ಚಹ ಕುಡಿದು ಪುರುಷನಾ ಚಪಲಾ| ಚತುಪರ್ಾಯ ತೋರುವುದಲ್ಲ||
ಕೂಡಿಸುವವರು ಸಕ್ಕರಿ ಹಾಲಾ| ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಪುಷ್ಠೀ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ|| 4||

ಹೊಲಮನೆ ಹೋಗುವಾ ಕಾಲಾ| ಬಂದರೆ ಅವು ತಾವೇ ಹೋಗುವವಲ್ಲ||
||ಏ|| ಯಾವದೇನು ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ ಅಂತ ಹಿಡಿಸೀರಿ ಮಿಗಿಲಾ|
ಬರುವಾಗ ಬೆತ್ತಲಾ ಹೋಗುವಾಗ ಬೆತ್ತಲಾ| ಯಾರಿಗೇ ಯಾರು ಯಾತಕ್ಕ ಛಲಾ||
ದಾರಿಗೆ ಜೋಡು ಇಲ್ಲಾ||

|ಇ| ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಚಹಾ ಫೇಲಾ| ಮುಂದಿರುವದೆಂದು ಜಯಬೇರಿ ಹೊಡೆಯುವರೆಲ್ಲಾ||
|ಏ| ಚಹಾಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ರಂಗೀಲಾ| ಕುಡಿಯುವುದಾ ಬಿಡುವದೇ ಇಲ್ಲ||
ಚಹಕ್ಕೆ ಕುಸಿ ಹಾಲ ಅಂತಾನೋ|| ಬಾಲ ಹನುಮಂತ ಸುಗುಣ ಶೀಲ
ಬಲಗೈ ಎತ್ತಿ ಸಾರಿ ಹೇಳುವನಲ್ಲ||6||

|ಇ| ಭದ್ರ ಮೆಣಸಾಗಿ ಫೈಲಾ| ರಂಗಲಾಲ ಸುತ್ತು ದೇಶಕ್ಕ ಪ್ರಭಲ||
|ಏ| ರುದ್ರಗೌಡ್ರ ಮುದ್ರಿಯಾ ರೇಲಾ| ಭದ್ರ ಪಂಡಿತ ಬಲ್ಲವನೇ ಬಲ್ಲ||
ಸಧ್ಯ ಚಹಾ ಕುಡಿದಂಗ ಹಾಲಾ|ನಿದ್ರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬರುವುದಲ್ಲಾ||

ಈ ರಿವಾಯ್ತು ಚಹಾದ ಬಗ್ಗೆ ಇದೆ. ಚಹಾ ಕೂಡ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಫಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಹೇರಿಕೆಯ ಬೆಳೆ. ಚೀನಾ


ಚಹಾದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಗಳಿಸಿದಾಗ ಬ್ರಿಟನ್ ಅದನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಭಾರತದಾದ್ಯಾಂತ ಕಾಡು ಕಡಿದು ಕಾಫಿ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯ ಕೂಲಿಗಳ ಜೀತದಾಳುಗಳ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಪ್ರಭಾವದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. `ಚಹಾದ ಜೋಡಿ ಚೂಡಾ ಹಾಂಗ’ ಎನ್ನುವ ಕವಿವಾಣಿಯೂ ಇದೆ. ಚಹಾ ಕುರಿತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಆಧುನಿಕ ಕವಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಈಚಿನ ಯುವ ಬ್ಲಾಗಿಗರಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಪ್ರಶಾಂತ್ ಎನ್ನುವ ಬ್ಲಾಗಿಗ ತಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ನಲ್ಲಿ ಚಹಾವನ್ನು ಹುಡುಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಬರೆದ ಕಿರು ಪದ್ಯವೊಂದು ಹೀಗಿದೆ:

ಹುಡುಗಿಯರು ಚಹಾದಂತೆ
ಚಹ ಕುಡಿದರೆ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಬರೋದಿಲ್ಲ.
ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೂ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಬರೋದಿಲ್ಲ.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಚಹ ಕುಡಿದರೆ ದಿನವೆಲ್ಲ ಚನ್ನಾಗಿರುತ್ತೆ.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅವಳನ್ನೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದರೆ ದಿನವೆಲ್ಲ ಚನ್ನಾಗಿರುತ್ತೆ.
ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಚಹ ಕುಡಿಯಬೇಕೆನಿಸುತ್ತದೆ .
ಹಾಗೆಯೆ ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡ ಬೇಕನಿಸುತ್ತದೆ .

ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಚಹಾ ಕುಡಿದಾಗ ಹೀಗೆ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ .
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಟೀ ಚಹಾದ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಚಾ ಎನ್ನುವ ಪದ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಚಹಾ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೇಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಗೌಡರು, ಶಾಂಬರು ಮುಂತಾದ ದೊಡ್ಡವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಆಥರ್ಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಮೇಲು ಜಾತಿಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಚಹಾವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಜತೆ, ಹಣದ ದಬರ್ಾರಿನ ಜತೆ, ದೌಲತ್ತಿನ ಜತೆ ಈ ರಿವಾಯ್ತು ಲಗತ್ತಿಸಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಚಹಾ ಪುರುಷರು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸುವ ಪೇಯದಂತೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ.

ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಹೋಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಚಾದಂಗಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಆಗ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಮಾಡದೆ, ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಹಾವನ್ನು ಒಯ್ಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಚಹಾವನ್ನು ಒಯ್ಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಕಾರಣ ಬೆಲ್ಲ, ಟೀ ಅಥವಾ ಚಾ ಪುಡಿ ಅದರ ಜತೆ ಹಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದು ಕಷ್ಟದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಹಳ್ಳಿ ಮನೆಗಳ ನೆರಕೆಯಲ್ಲಿ, ಗೋಡೆಯ ಬಿರುಕಿನಲ್ಲಿ, ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪೊಂದು ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಚಿಪ್ಪು ದಲಿತರ ಚಾ ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಲಿತರು ಮೇಲುಜಾತಿಗಳ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಈ ಚಿಪ್ಪನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತೊಳೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ಟೀ/ಚಾ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಹಳ್ಳಿಯ ಚಾದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಈಗೀಗ ಬಹುಪಾಲು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಚಾದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆ ನಿಂತಿದೆ. ಆದರೆ ಮೇಲುಜಾತಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಪಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಲೋಟ ಬಂತು, ಈಗೀಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ಒಂದು ಲೋಟವನ್ನೇ ಹೊರಗಿನ ಲೋಟವಾಗಿ ಹೊರಾಂಡದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿರುವುದು ಈಗಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿದೆ.

ಈ ರಿವಾಯ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಮನೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತೆ, ಹೊಲ ಮನೆ ಮಾರಬೇಕಾಗುತ್ತೆ ಎಂಬಂತಹ ಆಥರ್ಿಕ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ, ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗುತ್ತೆ, ಚಪಲಾ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತೆ ಎನ್ನುವ ಗುಣಾವಗುಣದ ಹಿನ್ನಲೆಯೂ ಇದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರದ್ದಲ್ಲ, ಉಳ್ಳವರು ದೌಲತ್ತು ತೋರಿಸಲು ಈ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ಚಹಾದ ಅಪಮೌಲ್ಯೀಕರಣವೂ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಜಾತಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಕೆಳಜಾತಿಗಳು ಮನೆ ಹೊರಗಿನ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಚಹಾ ಹೊಯ್ಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಡಿವ ಬಗ್ಗೆ ಮೌನವಿದ್ದಂತಿದೆ.

ಹೀಗೆ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಅಂತಹವುಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ವಿವರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಆಯಾ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನ ಪಠ್ಯದೊಳಗಡಗಿದ ನಿಲುವುಗಳೇನು? ನಗರವಾಸಿಗಳ, ಕಲಿತು ಹಳ್ಳಿ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದವರ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕೂ ಇರುವ ಫರಕುಗಳೇನು ಮುಂತಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸದರದ ಮುಂದಿನ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ.

ಕೋಲಾರದ ಆದಿಮದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ರ‍್ಯಾನ್ ಬಿಯೋಷಿ ತಂಡದ ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ

  
 




  ದಿನಾಂಕ ೧೭.೦೮.೨೦೧೩ ರಂದು, ಆದಿಮದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ  ರಾತ್ರಿ ೭ ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ರ‍್ಯಾನ್ ಬಿಯೋಷಿ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ  ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೆರೆದಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮೂಕವಿಸ್ಮಿತರನ್ನಾಗಿಸಿತು.




ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಳಿತವಾಗಿದ್ದದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೆರೆದಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿತು.  ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ತಲ್ಲೀನತೆ ಮತ್ತು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಜನಪದ ಕಲಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಹಾಗು ಕಲಿಕಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಂತಿತ್ತು.

 
 ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಆದಿಮದ ’ಆಜೀವಕ’ ಗುರುಕುಲ ತಂಡದವರು ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತವನ್ನು ಮತ್ತು ಕೋಳಿಪಂದ್ಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ  ಜಪಾನಿಯರ ತಂಡದವರಿಗೆ  ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಜನಪದ ಕಲೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ’ಆಜೀವಕ’ ಗುರುಕುಲ ತಂಡದ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಜಪಾನಿಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನೆರೆದಿದ್ದವರೆಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.


ಜಪಾನ್ ತಂಡದ ದುಬಾಷಿಯಾದ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ ’ಮಿಚಿಯೋ ಯೋಷಿಡಾ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ’ತಮ್ಮ ತಂಡವು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಇಂದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.


 ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅನುಪಮರವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ರ‍್ಯಾನ್‌ಬಿಯೋಷಿ ತಂಡದವರಿಗೆ ’ಆಜೀವಕ’ ಗುರುಕುಲ, ಆದಿಮದಿಂದ ಡೊಳ್ಳು ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ’ಜಪಾನ್ - ಆದಿಮ’ ನೆಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಮಾಗಮವಾದಂತಿತ್ತು.

ದೈವಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಕಥನಗಳ ಸುತ್ತ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 ಸೌಜನ್ಯ: ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 ಒಂದರೊಳಗೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ರಚನೆಯುಳ್ಳ ದೈವಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕಥನಗಳು ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಕಥನಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಪಿಸುಗುಡುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ರೀತಿಯ ಕಥನಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು.

ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೂವಿನ ಹಡಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಮೈಲಾರದೇವನಿಗೆ ಮದುವೆ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಊರೂರು ಅಲೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜನರು 'ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿ'ಯ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೈಲಾರನು ತಿರುಪತಿ ತಲುಪಿದಾಗ ತಿಮ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿಯು ಮಲಗಿದ್ದ. ಮೈಲಾರನು ಢಮರುಗವನ್ನು ಬಾರಿಸಿ ಶೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏಳು ಉಪ್ಪರಿಗೆಯ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಶೆಟ್ಟಿ ಇಣುಕುತ್ತಾನೆ, ''ಭಿಕ್ಷೆಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸಿ,'' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಶೆಟ್ಟಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮಗಳು ಗಂಗಮ್ಮಳು ಮೈಲಾರನೆಂಬ ಗೊರವನಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲು ಉಪ್ಪರಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಿಲಿಳಿದು ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಗೊರವನ ಜೋಳಿಗೆಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಸುರಿಯುವಾಗ ಅವಳ ಚೆಲುವಿಗೆ ಮನಸೋತ ಮೈಲಾರನು ಆಕೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಗಂಗಮ್ಮ ಏಳು ಉಪ್ಪರಿಗೆಯ ಜನರಿಗೂ ಕೇಳುವಂತೆ ಚೀರುತ್ತಾಳೆ. ಗಾಬರಿಯಾದ ತಿಮ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿಯು ಮಗಳ ಕೈ ಹಿಡಿದ ಗೊರವನ ಕಂಡು ದಂಗಾಗುತ್ತಾನೆ. 

 

    ಮೆಟ್ಟಿಲಿಳಿದು ಬಂದು, ''ಏಳು ಕೋಟಿ ಹೊನ್ನುಕೊಟ್ಟು ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗು,'' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಶೆಟ್ಟಿಯ ಹಣದಾಸೆ ಕಂಡು ಮೈಲಾರನಿಗೆ ನಗು ಬರುತ್ತದೆ. ''ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡು, ಊರಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಏಳುಕೋಟಿ ಕಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ,'' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ತಿಮ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿಯು, ''ಮದುವೆ ಖರ್ಚು ನಿನ್ನದೇ,'' ಎಂದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದ ಗೊರವನು, ''ದುಡ್ಡು ತಂದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಖರ್ಚು ನೀನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಆನಂತರ ಹ
ಿಂದೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ,'' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಲ ಬಡ್ಡಿಯಾಸೆಗೆ ಬಲಿ ಬಿದ್ದ ತಿಮ್ಮನು ಅದಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಮಗಳನ್ನು ಮೈಲಾರನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಮದುವೆಗೆ ಬಂದವರ ಮುಯ್ಯಿ ಹಣ ತಿಮ್ಮನಿಗೆ ಸೇರದಂತೆ ಮೈಲಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ದಿಬ್ಬಣ ಸಹಿತ ಮೈಲಾರ ಹಿಂದಿರುವಾಗ, ತಗುಲಿದ ಹಾದಿ ಖರ್ಚನ್ನೂ ತಿಮ್ಮನೇ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಪೈಸೆ ಖರ್ಚಿಲ್ಲದೆ ಮೈಲಾರನು ಗಂಗಮ್ಮನನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

   ಮದುವೆ ಕಳೆದು ಬಹಳ ಕಾಲವಾದರೂ, ಮೈಲಾರನು ಯಾವ ಹಣವನ್ನೂ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಿಮ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಸಾಲ ವಸೂಲಿಗೆ ಜನ ಕಳಿಸಿದಾಗ, ''ಭಾರತ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣಿಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಬೀಳುವ ಕಾಣಿಕೆ ಹಣದಿಂದ ಸಾಲ ಮುರಿದುಕೋ,'' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ, ತಿಮ್ಮನು ಕಾರಣಿಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಲ ಮೈಲಾರನು ಮಾಯದ ಭಂಡಾರ ತೂರಿ ಕಾಣಿಕೆ ಹಣವನ್ನು ಮಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. 'ಅಸಲೂ ಇಲ್ಲ, ಬಡ್ಡಿಯೂ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ತಿಮ್ಮ ಗೋಳಾಡುತ್ತಾನೆ. ಜನರು ನ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 'ತಪ್ಪು ಮೈಲಾರನದಲ್ಲ' ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ, ಮೈಲಾರನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹುಣಿಸೆ ತೋಪನ್ನು ಒಂದು ವರುಷದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಿಮ್ಮನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದೆಂದೂ, ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ ತಿಮ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿಯು ತನ್ನ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ನ್ಯಾಯದ ಜನರು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ, ಹುಣಿಸೆ ತೋಪಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಿಮ್ಮ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತೋಪಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ. ಹಣ್ಣು ಕೊಯ್ಯುವ ದಿವಸ ಗಂಗಮ್ಮ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಊಟ ಹಾಕುತ್ತಾಳೆ. ಶೆಟ್ಟಿಯ ಹೊಟ್ಟೆ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕಾಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮೈಲಾರ, ಹುಣಿಸೆ ಹಣ್ಣನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಿಮ್ಮನಿಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ತೋಪೆಲ್ಲಾ ಖಾಲಿ.

  ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿ ಒಂದು ಮಾಡುವಂತೆ ಆತ ಗೋಳಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಊರಿನ ಜನ ಸೇರಿ ನ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಲವೂ ಅವರು 'ಮೈಲಾರನದು ತಪ್ಪಿಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ತಿಮ್ಮನು, ''ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿನ್ನ ಸಹವಾಸ ಬೇಡ, ನಿನ್ನ ಜನರು ಏಳು ಕೋಟಿ, ಏಳು ಕೋಟಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ತಿರುಗುತ್ತಿರಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಬಡತನ ತಪ್ಪದಿರಲಿ,'' ಎಂದು ಶಾಪ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಮೈಲಾರ ನಕ್ಕು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ದೈವವಾದ ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನನ್ನು, ಅವನಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವೂ-ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೂ ಅಲ್ಲದ, ಕೆಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೈಲಾರನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಂಚಿಸಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಕರಾವಳಿ ಕಡೆಗೆ ಬಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ದೈವಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಈ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯರೆಂಬ ಅವಳಿ ದೈವಗಳು ತುಂಬ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿವೆ. ಇದೀಗ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮುದಾಯದ ಅಧಿದೈವಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯರು ಮೂಲತಃ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಯಮಳ ವೀರರು. ''ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹಾದಿ ನೀಡುತ್ತೇವೆ; ಅನ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಖಡ್ಗದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ,'' ಎನ್ನುವ ಅವರು ಭೂ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ವಿರುದ್ಧ ಅಸಹನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅವಳಿಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಮುದ್ದ ಮತ್ತು ಕಳಲ ಎಂಬ ಮುಗ್ಗೆರ‌್ಲು ದೈವಗಳ ಜತೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮೇರ ಎಂಬ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮುದ್ದ-ಕಳಲರೂ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರರೇ. (ಮಂಗಳೂರಿನ ಡಾ.ಅಭಯಕುಮಾರ ಅವರು ಈ ಯಮಳ ವೀರರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.) ಯಾತ್ರೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮನ್ಸ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳ ಹಂತದ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, ಕಾಣದ ಮತ್ತು ಕಾಟದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತೆರಡು ಅವಳಿ ದೈವಗಳೂ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 

 

  ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವೀರರಿಗೆ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ನೆಲದಿಂದ ನೀರು ತೆಗೆಯಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಣಿಸುವ ಬಂಡೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯರು ತಮ್ಮ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಖಡ್ಗ ಮೊಂಡಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ, ಮುಗೇರರ ದೈವಗಳಾದ ಮುದ್ದ-ಕಳಲರು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಮ್ಮ ಬಾಣದಿಂದ ಬಂಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಾಣ ತುಂಡಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ, ಮನ್ಸರ ದೈವಗಳಾದ ಕಾಣದ-ಕಾಟದರು ತುಂಬಾ ಮದುವಾದ ಆಲ್‌ಂಬುಡ ಎಂಬ ಗಿಡದ ದಂಡಿನಿಂದ ಬಂಡೆಗೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಬಂಡೆ ಒಡೆದು ನೀರು ಚಿಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣೀಕರಣದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಅವಳಿ ವೀರರು, ಅವರಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವವರನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದ ಕತೆಯಿದು. ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯರನ್ನು ನಂಬುವ ಬಿಲ್ಲವರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಲ್ಲ. ಅದರೆ, ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಮೂರು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಇರುವವರು. ಮುಗೇರು ದಲಿತರಾಗಿದ್ದು ಕೆಳಗಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗಿಂತಲೂ ಕೆಳಗಿರುವ ಮನ್ಸರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದಶ್ಯರೂ ಹೌದು. ಆದರೆ, ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವವರು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನವರು.

    ಈ ಬಗೆಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರ ನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಷ್ಣನಿಗೆ ಸೋಲು. ಗಡವಾಲದ ಕಥನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಳ ಮಹಾರಾಜ ಸದಾ ಸೋಲುವ ಅರಸ. ಈ ಬಗೆಯ ಕಥನಗಳು ಜಾತಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳೇನು ಎಂಬ ಕುರಿತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಜತೆಗೆ, ಇವು ಒಂದರೊಡನೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡು, ಒಂದರ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಇನ್ನೊಂದರೊಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿಲ್ಲ. ವಂಚಿಸಲು ಮೈಲಾರನಿಗೆ ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮ ಶೆಟ್ಟಿಯೇ ಬೇಕು, ಸೋತುಹೋಗಲು ಕೋಟಿ-ಚೆನ್ನಯರಿಗೆ ಕಾಣದ-ಕಾಟದರೂ ಬೇಕು, ಮುದ್ದ ಕಳಲರೂ ಬೇಕು.

ಇಂದು ಆದಿಮದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್

ಆದಿಮದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಲಿರುವ ಜಪಾನಿನ ಡೊಳ್ಳುಗಳು….

 

ಸೌಜನ್ಯ: ಅವಧಿ

   ರ್ಯಾನ್ಬಿಯೋಶಿ.. ಜಪಾನಿನ 10 ಜನ ಕಲಾವಿದರ ಡೊಳ್ಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ತಂಡ. ಈ ತಂಡ 17.08.2013 ರ ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಡೊಳ್ಳು ನೃತ್ಯವಾದ ‘ಹಜೀಜೋ – ಜಿಮಾ – ಡಾಯಕು’ ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಜನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಿದೆ. ಹಾಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ಈ ತಂಡದ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಆದಿಮ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹೆಮ್ಮೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರದರ್ಶನಾನಂತರ ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ತಂಡ ಬಾತೃತ್ವ ಬೆಸುಗೆಗಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ತನ್ನ ಬಂಡಾಯಗಳಾಚೆಗಿನ ಪಯಣದ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈಗಾಗಲೆ ಹಲವು ಖಂಡಗಳ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಬಂದಿರುವ ತಂಡ ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಇದೀಗ ನಮ್ಮ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿರಿಸಲಿದೆ.


ರ್ಯಾನ್ಬಿಯೋಶಿ.. ತಂಡದ ಕುರಿತು..
ರ್ಯಾನ್ಬಿಯೋಶಿ.. ಅಥವಾ ‘ಅನಿಯತ ಲಯ’ ವಿವಿಧ ವಯೋಮಾನದ ಹತ್ತು ಜನ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಕಲಾ ತಂಡ. ತಮ್ಮನ್ನು ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೆಂದು ಭಾವಿಸಿರುವ ಇವರು ‘ರಕ್ತಸಂಬಂಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದದ್ದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಔನತ್ಯ’ವೆಂದು ಮನಗಂಡಿದ್ದು ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬ ನೆಲೆಯೇ ತಮ್ಮ ಕಲಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉಸಿರೆಂದೂ ಇದೇ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದೂ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.

ಕಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಅಥವಾ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯ ಸಾಧನೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಿಡಿಯಬಹದಾದರೂ ಅದೊಂದು ನಯನ ಮನೋಹರ ಲಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಲಯವೆಂದೂ ಅಂತೆಯೇ ಅದು ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕನ್ನಡಿ ಎಂದೂ ಬಗೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಶುವೊಂದು ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ಷಾ ಕವಚದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮದ ಜೊತೆ ಬದುಕಿನ ಕಷ್ಟ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ಉಂಡು ಬೆಳೆವಂತೆ ಮನುಕುಲದ ಚಿಗುರಾಗುವ ಹಂಬಲ ತಮ್ಮದೆಂದು ರ್ಯಾನ್ಬಿಯೋಶಿ ತಂಡ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗು ಕೇವಲ ಪರಂಪರಾನುಗತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕತೆಗಷ್ಟೆ ಕಟ್ಟು ಬೀಳದೆ ಅದರಾಚೆ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದ ವಿಶೇಷತೆ
ತಂಡ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆಂದೇ ಜನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ‘ಹಜೀಜೋ – ಜಿಮಾ – ಡಾಯಕೋ’ ಮತ್ತು ವರಬೆಹುತಾಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ಜಪಾನಿನ ಪುಕುಶಿಮಿಯಲ್ಲಾದ ಅಣು ದುರಂತದ ಅಗ್ನಿ ಸುನಾಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದು ಕರಗಿದ ಜಪಾನಿಯರ ಅಂತೆಯೇ ಮನುಕುಲದ ಮುಂದಾದ ಬವಣೆಯ ಕಣ್ಣೀರ ಕಥನ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಪ್ರವಾಸದ ನಡುವೆಯೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಬಾಪುಗ್ರಾಮದ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಲಯ ಮತ್ತು ಗೇಯ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ದೂರದ ಜಪಾನಿನಿಂದ ಬರಲಿರುವ ಈ ತಂಡದ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಡೊಳ್ಳು ಮತ್ತು ಜನಪದ ನೃತ್ಯವೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಹಂಬಲ ‘ಆಜೀವಕ’ದ್ದು (ಆದಿಮ ಜೀವಕಲಾ ಗುರುಕುಲ – ಇದು ಆದಿಮದ ಗುರುಕುಲ). ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಜೀವಕದ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚಿನ ಕಲಿಕಾಥರ್ಿಗಳಿಂದ ಅಂದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪೂರ್ವ ರಂಗ ಆರಂಭ ಆಗಲಿದೆ.

ಹಜೀಜೋ ಡೊಳ್ಳು ಕುರಿತಂತೆ
ಡೊಳ್ಳು ಬಾರಿಸೋಣ.. ನೆರೆದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರರು ಕಾಣಿಸಬಹುದು

ಹಜೀಜೋ – ಜಪಾನಿನ ಶಾಂತಸಾಗರದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪ. ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೋ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 287ಕಿಮೀ.. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದ್ವೀಪ ಖೈದಿಗಳ ಬಯಲ ಸೆರಮನೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ 1606 ರಲ್ಲಿ ಉಕಿತ ಹೈದಿಯೋ ಎಂಬ ಖೈದಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಆತ ತೋರುಗ್ವಾಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನೆಂಬ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ. ಜಪಾನಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ‘ಸೇಕಿಗಹಾರ.. ಯುದ್ಧ’ ಎಂದೇ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಹಲವು ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಹುಟ್ಟು ನೆಲದಿಂದ ದೂರವಾದ ಇವರ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಹಂಬಲವೇ ಈ ಜನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಉಸಿರು. ಡೊಳ್ಳುಗಳ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ತ್ರಾಣ. ಇದು ಹಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾಂಡಗಳ ಗೇಯ ಮತ್ತು ಲಯಗಳ ಮಿಳಿತ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಕಲಾವಿದರೇ ಕೂಡಿ ಇಂಪ್ರೂವೈಸ್ ಮಾಡಿದ್ದರ ಫಲಿತವೂ ಹೌದು. ಒಟ್ಟಾರೆ
ಡೊಳ್ಳು ಬಾರಿಸೋಣ..

ನೆರೆದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರರು
ಕಾಣಿಸಬಹುದು

.. ಇದು ಈ ಡೊಳ್ಳು ಪ್ರಕಾರದ ಆಶಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಜೀಜೋ – ಜಿಮಾ – ಡಾಯಕು ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಜಪಾನಿ ಜನಪದ ಪ್ರಕಾರ. ಈ ದ್ವೀಪವಾಸಿ ಜನರ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊಳಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಗಿ ವಯೋಮಾನದ ಅಂತರವಿಲ್ಲದಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ನಾಡಿಮಿಡಿತಕ್ಕೆ ನೋವು ನಲಿವುಗಳಿಗೆ ‘ಪ್ರಾಣ ಮಿತ್ರ’ನೇ ಆಗಿ ಹೋಗಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಈ ಡೊಳ್ಳು ಇದ್ದೇ ಇರುವ ಸಂಭವವಿದೆ ಹಾಗು ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಉಡುಗೊರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗುವಂತೆ ಯುವಜನರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ‘ಮುರಬಾ ಶೈಲಿ’ ತಮ್ಮದೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಹಜೀಜೋ-ಡಾಯಕು ಪ್ರದರ್ಶನ ತಮ್ಮ ತವರು ದ್ವೀಪದ ಒಡಹುಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಗುವ ಗೌರವ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ರ್ಯಾನ್ಬಿಯಾಷಿ ತಂಡ.

ವಾರಬೇ – ಹುತಾ: (ಮಕ್ಕಳ ಹಾಡುಗಳು)
ವಾರಬೆ – ಹುತಾ.. ಜಪಾನಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಶು ಪ್ರಾಸಗಳು. ‘ನರ್ಸರಿ ರೈಮ್’ಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಜಪಾನಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಗೇಯಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಕಿರುಪ್ರಾಸಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಗುತ್ತಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಈ ಪ್ರಾಸಗಳು ಈ ಹೊತ್ತಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಪಾನಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಜನಪದರಿಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತ ಭಾಷಾ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಕಸನವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದ ಪರಿ ಅನನ್ಯ.

ಇದು
ಆದಿಮ ಜೀವ ಬಳಗ ಬಾಪಾ ಗ್ರಾಮ ಎಡ್ಯುಕೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್
(ಆಜೀವಕ) ಮತ್ತು (ಠಕ್ಕಾರ್ ಬಾಪಾ ಸರ್ವೇಸ್ ಫೌಂಡೇಷನ್)
ಕೋಲಾರ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೊಡುಗೆ